محمد عبد الله عنان ( مترجم : عبد المحمد آيتى )
68
تاريخ دولت اسلامى در اندلس ( فارسي )
سرقسطه دوستى ورزد و آنان را در فرمانروائيشان باقى گذارد تا ميان او و مسيحيان حائل باشند . اين سياست زيركانه با موقعيت سوق الجيشى سرقسطه كه در ثغراعلى ميان ممالك مسيحى جاى داشت موافق مىافتاد . ولى حوادث راه ديگر مىپيمود . ميان مردم سرقسطه با پادشاه خود عبد الملك بن المستعين بن هود ملقب به عماد الدوله خلاف افتاد . بدانسبب كه عبد الملك در دامن مسيحيان افتاده بود و آنان را در امور مملكت و مصالح دولت اختيارات بسيار ارزانى داشته بود . پس مردم به امير المسلمين على بن يوسف نامه نوشتند و او را به تصرف كشورشان فراخواندند . على بن يوسف با وجود بهدست آوردن فتواى فقها در باب وجوب خلع عماد الدوله ، برطبق خواست مردم سرقسطه ، باز هم مىخواست او را در مقر فرمانروايى خويش رها كند ولى حوادث بر او پيشى گرفت و سپاه مرابطين بر سرقسطه استيلا يافت . اين واقعه در روز دهم ذو القعدهء سال 503 ه / ژوئن سال 1110 م اتفاق افتاد . ابن الحاج به قصر مشهور جعفريه درآمد و در آن استقرار يافت . وقتى كه عماد الدوله از آمدن مرابطين خبر يافته بود زن و فرزند و اموال خود برگرفته به دژ استوار روطه بر كناره رود خالون ( شلون ) رفته بود . بدينگونه دولت بنى هود در سرقسطه پايان گرفت . و دامنهء نفوذ مرابطين تا قلب ثغراعلى گسترش يافت . ابن الحاج چند سال در امارت سرقسطه درنگ كرد و آن را در زير بال حمايت خود گرفت ، آنسان كه مسيحيان از آن طمع ببريدند . سرقسطه از مشرق و مغرب و شمال در احاطهء كشورهاى مسيحى بود . ابن الحاج به اراضى ايشان نيز تعرض مىكرد . در سال 504 ه / 1111 م آلفونسوى اول پادشاه آراگون معروف به محارب « 1 » به سوى سرقسطه لشكر آورد . عماد الدوله عبد الملك بن المستعين نيز همراه او بود آلفونسو بيامد تا به نزديكى شهر رسيد . محمد بن الحاج با سپاه خود به دفاع بيرون آمد و لشكر مرابطين به سردارى محمد بن عايشه شتابان از مرسيه حركت كرد . آلفونسو برترى مرابطين را ديد به عقب بازگرديد . مرابطين او را تعقيب كردند و همچنان در كشور او دست به كشتار و تخريب زدند . افواجى از ايشان به
--> ( 1 ) . در روايات اسلامى آلفونسوى محارب را به اعتبار آنكه نام پدرش سانچو راميرز بوده ابن رذهير گويند .